Artykuł

Kiedy zgłosić się do lekarza,

czyli diagnostyka czerniaka

Z tekstu
dowiesz się:

  • jak samodzielnie kontrolować znamiona,
  • czym jest aplikacja SkinVision,
  • kiedy zgłosić się do lekarza,
  • jak wygląda pierwsze badanie znamion u lekarza,
  • jak wykrywa się czerniaka,
  • jak wygląda leczenie czerniaka,
  • co to jest leczenie uzupełniające.

Artykuł na
7 minut czytania

Czerniak to nowotwór złośliwy. Choć jest wyjątkowo trudny w terapii zaawansowanych postaci, wykrycie go w początkowym stadium rozwoju daje szanse na pełne wyleczenie. Dlatego tak ważne są samodzielna kontrola wszystkich znamion na skórze i coroczne wizyty u dermatologa lub chirurga-onkologa. Na co zwrócić uwagę w trakcie obserwacji znamion i jak przebiega ścieżka leczenia czerniaka? Przeczytaj nasz artykuł.

Według badań prowadzonych w ramach Akademii Czerniaka aż 96% ankietowanych deklaruje znajomość pojęcia „czerniak”. Niestety, więcej niż 20% badanych uważa jednak, że czerniak to łagodna postać raka(1). W rzeczywistości jest to nowotwór złośliwy, a pacjent z czerniakiem powinien pozostawać pod stałą kontrolą lekarza tak jak w przypadku innych chorób onkologicznych.

Przeczytaj również nasz artykuł i dowiedz się, czym są choroby nowotworowe skóry.

Samodzielna kontrola znamion
– dlaczego obserwacja zmian skórnych jest tak ważna?

Wczesne wykrycie czerniaka daje duże szanse na całkowite wyleczenie. Regularne samobadanie skóry powinno więc wejść Ci w nawyk. Jak to zrobić? Przyjrzyj się uważnie wszystkim znamionom na swojej skórze. Nie pomijaj nawet tych, które na pierwszy rzut oka wyglądają zupełnie niewinnie. Powtarzaj taki przegląd skóry co najmniej raz w miesiącu. W ten sposób będziesz mógł kontrolować, czy Twoje znamiona się zmieniły lub czy pojawiły się nowe. Pamiętaj też, aby raz w roku – lub częściej, jeśli jesteś w grupie ryzyka umówić się na profilaktyczne badanie do dermatologa lub chirurga-onkologa(2).

W ocenie zmian skórnych pomogą Ci kryteria ABCDE czerniaka(3).
Sprawdź:

  1. asymetria – czy Twoje znamię „wylewa się” na jedną ze stron?
  2. brzegi poszarpane – czy Twoje znamię jest nierównomierne i posiada zgrubienia?
  3. czerwony, czarny – czy Twoje znamię ma niejednolity kolor?
  4. duży rozmiar – czy Twoje znamię ma więcej niż 6 mm?
  5. ewolucja – czy Twoje znamię wygląda nieco inaczej niż w trakcie poprzedniej obserwacji?

Przeczytaj nasz artykuł i dowiedz się, na czym polegają samokontrola i profilaktyka czerniaka.

Diagnostyka czerniaka – dlaczego warto zwrócić uwagę na aplikację SkinVision?

Jeśli trudno Ci jednoznacznie odpowiedzieć na powyższe pytania, nie stresuj się. Obserwacja znamion może stać się łatwiejsza dzięki aplikacji SkinVision.

Jak działa aplikacja SkinVision? Po uzyskaniu subskrypcji możesz zrobić zdjęcie zmianie, która wzbudza Twój niepokój. W ciągu 30 sekund system wygeneruje informację na temat poziomu ryzyka rozwoju czerniaka. Podpowie także, jakie powinny być Twoje następne działania.

Warto regularnie obserwować znamiona i w razie wątpliwości udać się do lekarza na kontrolę. Pamiętaj, że wczesne wykrycie czerniaka daje dużą szansę całkowitego wyleczenia.

Czerniak objawy
– kiedy należy zgłosić się do lekarza?

Masz na swojej skórze znamiona, które spełniają przynajmniej jedno z kryteriów ABCDE, niepokoją Cię lub po prostu chcesz, żeby obejrzał je specjalista? A może aplikacja SkinVision zasugerowała, że powinieneś zobaczyć się z lekarzem? To znak, że czas umówić się na dodatkową wizytę do dermatologa lub chiruga-onkologa. Możliwe, że jest to tylko nieszkodliwa zmiana skórna, ale dobrze, żeby ocenił ją lekarz.

Czy wiesz, że ze względu na tzw. fototyp skóry 1. lub 2. (bardzo jasny) polskie społeczeństwo znajduje się w grupie podwyższonego ryzyka rozwoju czerniaka? Inne cechy, okoliczności i zachowania, które predysponują do zachorowania na nowotwór tego typu, to:

  • rude lub blond włosy, niebieskie oczy i liczne piegi,
  • dużo znamion barwnikowych,
  • doznanie oparzeń słonecznych w dzieciństwie,
  • słabe tolerowanie słońca i opalanie się z trudem (na tzw. raczka),
  • posiadanie w rodzinie przypadków zachorowania na czerniaka lub inne nowotwory skóry,
  • korzystanie z solarium(4).

Kto prowadzi diagnostykę
czerniaka?

Jeśli niepokoją Cię zmiany na Twojej skórze, zapisz się do dermatologa lub chirurga-onkologa. Nie wiesz, gdzie w pobliżu przyjmuje lekarz o takiej specjalizacji? Możesz najpierw umówić się na wizytę do lekarza rodzinnego. On skieruje Cię w odpowiednie miejsce.

W trakcie wizyty u dermatologa lub chirurga onkologicznego zostaniesz poddany badaniu dermatoskopowemu. Jest ono w pełni bezpieczne i bezbolesne. Do jego przeprowadzenia używa się dermatoskopu, czyli urządzenia, dzięki któremu lekarz może dokładnie – w powiększeniu i w dobrym świetle – obejrzeć i dokonać oceny każdej zmiany(5).

Dermatoskopia i co dalej?

Dermatoskopia to pierwszy krok na drodze do zdiagnozowania czerniaka lub jego wykluczenia. Co dzieje się dalej? Jeśli lekarz stwierdzi, że znamię wygląda podejrzanie, trzeba będzie wykonać biopsję wycinającą zmiany pierwotnej. Taki zabieg polega na usunięciu całej zmiany barwnikowej i przesłaniu jej do laboratorium na badanie histopatologiczne, które pozwala dokładnie ocenić zmianę. Jeśli jednak lekarz uzna, że zmiana nie jest podejrzana, otrzymasz zalecenie, aby dalej kontrolować znamiona. Pamiętaj, aby obserwować nie tylko te zmiany, które do tej pory wzbudzały Twój niepokój, ale też wszystkie pozostałe. Sprawdzaj także, czy na skórze nie pojawiły się nowe przebarwienia.

Kiedy najłatwiej wyleczyć czerniaka? Przeczytaj artykuł i dowiedz się, jakie są rokowania w czerniaku skóry w zależności od stopnia rozwoju choroby.

Rozpoznanie i co dalej…?
Sprawdź, jakie są dalsze kroki

Wynik badania histopatologicznego da jednoznaczną odpowiedź, czy zmiana jest złośliwa (czerniak), czy nie. Jakie są kolejne kroki w procesie diagnostycznym? Przygotowaliśmy dla Ciebie krótką grafikę, która powinna Ci ułatwić rozeznanie w tym temacie(6).

1.

Lekarz kieruje pacjenta do ośrodka, w którym są prowadzone dalsze badania diagnostyczne oraz wycięcie blizny po usunięciu znamienia (jeśli nie została wycięta wcześniej).

2.

Jeśli są ku temu przesłanki, w ośrodku zostaje wykonana biopsja węzła wartowniczego.

+

Dodatnia biopsja węzła wartowniczego

(obecność komórek nowotworowych)

Lekarz może zakwalifikować do zabiegu usunięcia węzłów chłonnych, zasugerować dalszą obserwację lub zaproponować leczenie uzupełniające:

■ terapię celowaną,

■ mmunoterapię rzadziej:

■ radioterapię

-

Ujemna biopsja węzła wartowniczego

(brak komórek nowotworowych)

W zależności od stopnia zaawansowania zmiany lekarz wyznacza częstość kontroli:

■ co 6-12 miesięcy przez pierwszych 5 lat,
a następnie raz w roku;

■ co 3-6 miesięcy przez pierwsze 2-3 lata;

■ co 6-12 miesięcy do 5 lat
i raz w roku po upływie 5 lat.

* Źródło: dr n med. Bożena Cybulska-Stopa, dr n. med. Wojciech Łobaziewicz, dr hab. n. med. Wojciech Wysocki prof. nadzw., prof. dr hab. n. med. Piotr Rutkowski, „Informator dla pacjenta dotyczący postępowania przy podejrzeniu i rozpoznaniu czerniaka skóry” Novartis https://www.akademiaczerniaka.pl/pliki/dla-pacjentow/czerniak-informator.pdf.

Terapia celowana molekularnie, immunoterapia czerniaka, chemio- i radioterapia – na czym polega leczenie uzupełniające tego nowotworu złośliwego skóry?

Zajęcie procesem nowotworowym węzłów chłonnych w określonym zakresie determinuje dalsze decyzje lekarskie – leczenie uzupełniające nazwane również adjuwantowym, z usunięciem lub bez usunięcia dodatkowych węzłów chłonnych.

Leczenie uzupełniające ma na celu wpływ na potencjalnie pozostałe w organizmie komórki nowotworowe(7). Dzięki leczeniu adjuwantowemu można:

  • wyeliminować ryzyko tworzenia mikroprzerzutów,
  • zredukować ryzyko wznowy miejscowej,
  • zmniejszyć ryzyko przerzutów odległych,
  • poprawić rokowania chorego i zwiększyć jego szanse na przeżycie

Głównym zadaniem leczenia uzupełniającego jest więc likwidacja komórek nowotworowych, których nie udało się wyciąć.

Leczenie adjuwantowe – wspierające resekcje chirurgiczne czerniaka - opiera się przede wszystkim na leczeniu molekularnym, immunoterapii oraz radioterapii (w określonych klinicznie sytuacjach). Aby dopasować jedną z powyższych terapii do szybkiego, dynamicznego i zmiennego rozwoju choroby konieczne jest leczenie w sposób kompleksowy(8).

Diagnoza „czerniak” na pewno wywołuje niepokój. Pamiętaj jednak, że nawet jeśli taka sytuacja będzie dotyczyć Ciebie, nie zostaniesz w niej sam. Odpowiednią pomoc uzyskasz w specjalistycznym ośrodku leczenia czerniaka. Nie obawiaj się więc badań lekarskich i ewentualnego wykrycia zmian chorobowych na skórze. Nie lekceważ także regularnego samobadania. Im wcześniej zostanie podjęte leczenie, tym większe będziesz miał szanse na całkowite pozbycie się choroby. Dlatego, jeśli coś wzbudzi Twój niepokój, nie czekaj, tylko od razu zapisz się na wizytę kontrolną(9).

Dowiedz się więcej o czerniaku i zwiększ szansę na wcześniejsze rozpoznanie tej choroby


Artykuł

Czym są choroby nowotworowe skóry?

Czytaj

Artykuł

Rokowanie w czerniaku skóry: jak zmienia się w zależności od stopnia rozwoju choroby?

Czytaj

Artykuł

Samokontrola i profilaktyka – skuteczne sposoby na ochronę przed czerniakiem

Czytaj

Artykuł

Kiedy zgłosić się do lekarza, czyli diagnostyka czerniaka

Czytaj

© 2021 Novartis

Serwis przeznaczony jest dla odbiorców z terenu Polski

PL2106185967